Politieke breuk in de gemeenteraad van Voorne aan Zee na afsplitsing

Voorne aan Zee - Door de afsplitsing van een groot deel van de grootste raadsfractie en de vorming van een nieuwe partij verliest de coalitie haar meerderheid. Zeven leden van Inwonersbelang Voorne (IBV), de grootste partij in de gemeenteraad, stappen over naar een nieuw opgerichte lokale partij onder de naam ECHT voor Voorne. Coalitiepartij IBV had negen zetels en houdt door deze ontwikkelingen nog vier zetels over.

Raadsleden Faruk Demirturk, Janneke Krajenbrink, Erik Noordzij, Frits de Reus en Bram Voncken hebben zich verenigd in de nieuwe partij ECHT voor Voorne (EVV). Ook wethouder Peter Schop en commissielid Barry van Rij stappen over naar de nieuwe partij. Wethouder Els Priester van Partij Voorne aan Zee sluit zich bij de nieuwe partij aan. 

Tijdens de gemeenteraad van donderdag 18 december gaf de nieuwe fractie ECHT voor Voorne een eerste verklaring. Fractievoorzitter Erik Noordzij ging daarbij in op de reacties en beeldvorming rond de partij, die onder meer werd vergeleken met D66 en werd betiteld als een ‘linkse coup’. De leus ‘Echt het kan wel’ riep associaties op met de  D66 campagneleus voor de landelijke verkiezingen. Volgens Noordzij is die typering onjuist: “EVV ziet zichzelf juist als een breed georiënteerde inwonerspartij die onderwerpen van zowel links als rechts bekijkt en zo tot oplossingen wil komen voor inwoners.” Hij benadrukte dat respect voor de rechtsstaat niet automatisch betekent dat een partij ‘links’ is en sprak van framing. De fractie zegt met mensen die stevig geworteld zijn in de lokale samenleving te willen werken aan verbeteringen voor inwoners. ECHT voor Voorne nam niet deel aan de coalitiegesprekken, maar blijft volgens Noordzij het in 2023 gesteunde coalitie- en collegeakkoord en de zittende wethouders steunen.
De keuze van de raadsleden en wethouders om zich af te splitsen kan slechts bij enkelen binnen de raad op begrip rekenen, dat bleek tijdens de raadsvergadering. Door meerdere fracties werd met verbazing gereageerd op deze ontwikkeling; het woord ‘chaos’ kwam daarbij regelmatig naar voren. Abrahams (CDA): “Het is nu vooral belangrijk dat we vooruit blijven kijken en voorkomen dat we in een situatie van stilstand terechtkomen.” Fractievoorzitter Witte van Vrij Voorne: “Dit is beschamend, je zou bijna zeggen dat het Haagse toestanden zijn.”
Henk de Jong (VVD Voorne aan Zee) sprak namens de coalitiepartijen: “VVD en PVaZ werden op 17 december geïnformeerd dat een groot deel van coalitiepartner IBV zich heeft afgesplitst en een nieuwe partij is begonnen. Daardoor kan de coalitie formeel nog op 13 zetels steunen en verliest zij haar meerderheid in de raad, in aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen van 18 maart. De coalitiepartijen hebben vastgesteld dat bestuurlijke stabiliteit in deze periode nodig is.”

De nieuwe partij EVV zegde tijdens de raadvergadering toe de eerder vastgestelde lijn van de coalitie te blijven steunen. Ook de wethouders blijven hun rol vervullen; voor onderwerpen buiten het collegeprogramma kan naar wisselende meerderheden worden gezocht, in het belang van de gemeente Voorne aan Zee.

Bert van Ravenhorst (GroenLinks-PvdA) noemt de ontwikkelingen stevig en wijst erop dat IBV in eerdere perioden een middenpartij was die samenwerking zocht aan zowel linker- als rechterzijde. Volgens hem is de partij in deze raadsperiode steeds verder naar rechts opgeschoven en daardoor minder herkenbaar geworden als middenpartij. De scheuring verbaast hem dan ook niet, omdat hij een tweestrijd ziet tussen een koers naar rechts en een koers naar het midden. Van Ravenhorst miste in de verklaring van Erik Noordzij duidelijkheid over de inhoudelijke verschillen achter de afsplitsing. Hij noemt het opvallend dat de nieuwe partij desondanks de coalitielijn blijft steunen.

Fractievoorzitter EVV, Erik Noordzij benadrukte dat de afsplitsing niet is ontstaan door onrust binnen de fractie, maar door de koers die IBV heeft ingezet richting de verkiezingscampagne, met name rond het programma en de kieslijst. “Wij vonden het niet netjes om met twee petten op te werken: in de raad zitten voor een partij en tegelijk campagne voeren voor een koers waar je zelf niet achter staat,” aldus Noordzij. De steun aan het college komt volgens hem voort uit het feit dat de raadsleden zijn gekozen als IBV-raadsleden. “Het zou heel gek zijn als wij nu niet meer achter de collegeafspraken zouden staan.” Noordzij weersprak dat er sprake zou zijn van Haagse praktijken of campagnedrang. Hij stelde dat zijn partij bewust kiest voor een constructieve houding en stabiel bestuur in de komende maanden, vanuit de ambitie om een middenpartij te zijn waarin zowel links als rechts geluid een plek heeft.

Na een korte schorsing van de raadsvergadering reageerde wethouder Aart Jan Spoon namens het college. “Wij zijn ons als wethouders, individueel en gezamenlijk, volledig bewust van de verantwoordelijkheid die wij dragen. Wij zitten hier niet namens een partij, maar zijn door de raad benoemd en willen deze verantwoordelijkheid tot aan de verkiezingen blijven dragen, in het belang van stabiel bestuur en van onze inwoners.”

Een reactie van IBV bleef tijdens de raadsvergadering uit, hoewel daar wel door andere fracties om werd gevraagd. Daags na de raadsvergadering stond de fractievoorzitter en lijsttrekker van IBV Rien Kap onze redactie te woord. Rien Kap erkende dat de coalitie de afgelopen periode worstelde met een kritische oppositie. “Er is veel niet goed gegaan, dat is triest voor Voorne aan Zee,” stelde hij, eraan toevoegend dat de vele vragen over allerlei agendapunten vanuit de oppositie volgens hem weinig opleverden en vooral veel tijd hebben gekost. 

Het feit dat een deel van zijn raadsleden is opgestapt en vijf zetels meeneemt naar de nieuwe partij noemde Kap zetelroof. Overigens verlieten eerder deze periode ook Margriet den Brok en Janneke Postma de IBV, beiden namen hun zetel mee. Net als Erik Noordzij geeft de lijsttrekker van IBV Rien Kap aan dat de afsplitsing voortkomt uit een verschil van koers. “Wij zijn als IBV meer naar rechts opgeschoven omdat onze inwoners dat van ons vragen. Die koers wilden de afgesplitste raadsleden niet volgen.” Volgens hem luistert IBV nadrukkelijk naar signalen uit de samenleving. “Wij horen van inwoners dat zij op thema’s als wonen, veiligheid en asiel andere keuzes verwachten. Daar geven wij gehoor aan.” 

Dat de breuk nu plaatsvindt, noemt hij jammer, maar ook verhelderend. “Het beter is dat dit nu gebeurt en niet na de verkiezingen. Dan is voor iedereen duidelijk waar partijen staan.” Over de overstap van wethouder Peter Schop, die eerder namens IBV werd voorgedragen en zich nu heeft aangesloten bij ECHT voor Voorne, is hij kritisch. “Dat vind ik heftig. Hij is door de raad benoemd op voordracht van IBV. Hierdoor weten inwoners niet goed meer waar ze aan toe zijn.” Tegelijkertijd benadrukt hij dat IBV doorgaat en aan de slag gaat met een nieuwe kandidatenlijst. “Ik ben een ondernemer en ik wil door. Wij houden ons aan de afspraken en bereiden ons voor op de verkiezingen met onze eigen koers. We gaan gewoon voor 18 zetels.”