Afbeelding
Foto: Ramses van Leeuwen
Een gesprek met...

Een gesprek met Elza van Heijst

Human Interest 2.231 keer gelezen

Elza van Heijst is de drijvende kracht achter ‘de Warme Klank’. Haar eigen onderneming als muziekagoog, waarbij ze werkt met mensen met dementie. Daarnaast maakt en speelt ze zelf kindertheater onder de naam: ‘Happy Kids Entertainers’. Haar agenda staat stampvol afspraken en wordt met het jaar voller. Elza is een zeer bevlogen vrouw met een groot hart. Hoog tijd voor een goed gesprek dus. 

Elza is geboren en getogen in Doetinchem. “Ik kom uit een warm nest met ontzettende lieve ouders. Met mijn broer, die 1 jaar jonger is trok ik veel op. Mijn moeder is een hele zorgzame vrouw. Altijd attent naar iedereen. Mijn vader is een lieve zachtaardige man. Ik heb een christelijke achtergrond en er was thuis altijd zorg voor de ander. Zelf had ik toen ook al een groot hart voor kinderen en ouderen. Ook had ik aandacht voor mensen met een beperking. Na de middelbare school heb ik de opleiding apothekers assistente gevolgd. Ik vond exacte vakken leuk. Ik werkte na die opleiding in Arnhem in een apotheek. Ik ontmoette mijn leuke man. Hij kwam uit het westen. Zo ben in Hellevoetsluis terecht gekomen. Ik kon de openheid van de mensen hier wel waarderen. Dichtbij de zee wonen is heel fijn. De Achterhoek is ook mooi. Ik kan overal wel aarden, denk ik.

We kregen hier twee hele leuke kinderen, Anne-Roos en Marc-Jan. Ik ging als apothekers assistente aan de slag in het Weel Bethesda ziekenhuis in Dirksland. Ik heb daar vele jaren chemokuren gemaakt. Een hele verantwoordelijke taak. Ik had hartstikke leuke collega’s maar toch miste ik het contact met de patiënten. Naast mijn werk leidde ik in die tijd een kinderbijbelclub. Dat was in het gebouwtje de Schakel bij de kerk in Nieuwenhoorn. Zo is het kindertheater ontstaan. Ik verzon voorstellingen en de kinderen vonden het geweldig. Toen heb ik de stap genomen om een eigen bedrijf te starten: Happy Kids Entertainers. Ik ging voorstellingen geven op basisscholen en in kerken. Dat was een hele stap. Mijn man stond helemaal achter mij en zei: “volg je hart.”

Voor de kindervoorstellingen kom ik echt overal. Ik reis het hele land door. Ik geef ook christelijke theatervoorstellingen. Zo hebben kerken vaak in de schoolvakanties een vakantiebijbeldag. Dan organiseren ze allerlei leuke activiteiten en vinden ze het ook leuk om theater aan te bieden. Het afgelopen jaar heb ben ik ook vaak een aantal keer in België opgetreden. In Gent heb ik op een gigantisch groot Straatfestival een kindertheatervoorstelling gegeven. Ik speel bijna elke vakantie ook wel bij een kinderdagopvang. Mijn voorstellingen zijn allemaal verschillend. Het is fijn dat ik een grote fantasie heb want dat maakt het makkelijker om weer een nieuwe voorstelling te verzinnen. Ik bouw altijd wel een educatief stukje in mijn voorstellingen. Zo krijgen de kinderen er ook iets van mee.

Na een tijdje wilde ik toch ook weer iets met de zorg doen. Naast Happy Kids Entertainers startte ik met ‘De Warme Klank’, waarbij ik als muziekagoog werk met mensen met dementie en mensen met een verstandelijke beperking.” Als Elza begint te vertellen over haar werk als muziekagoog beginnen haar ogen te sprankelen en zie je haar gezicht stralen. Het bezoek van een muziekagoog leg ik altijd zo uit: Probeer je voor te stellen dat je verdwaald bent. Je loopt in een dichte mist en hebt geen idee waar je naartoe moet. Je hoort ondertussen heel veel harde geluiden om je heen en de paniek komt langzaam opzetten. Je voelt je alleen en alle controle is weg. Alles is mist. Je roept en krijgt geen antwoord. Dan ineens zie je in de verte het licht van een vuurtoren. Opeens klaart de mist op en herken je de vuurtoren. Je weet weer waar je bent. Dat doet de muziek. Je komt weer thuis.

Ik doe het mooiste werk dat er bestaat. Als ik op vakantie ben, mis ik het werk gewoon. Ik kom bijna bij alle zorginstellingen in de regio. Gelukkig zien veel zorginstanties de toegevoegde waarde van het werk van een muziekagoog. Ze zien dat wat ik doe effect heeft. Dat effect kan soms wel 3- tot 4 dagen blijven hangen. Je creëert een stukje ontspanning. Mensen vinden zichzelf weer even terug. Ik heb tijdens mijn muzikale optredens oprechte aandacht voor de mensen. Het werk dat ik doe is echt wel heel bijzonder. Vooral als je kijkt wat de uitkomst is en wat er gebeurt. Het is vaak heel bemoedigend wat er gebeurt. Daarom is het ook zo fijn om erover te vertellen.

Bij mensen met dementie zet ik bepaalde muziek in. Ik speel gitaar en ik zing. Meestal vindt het optreden plaats in de woonkamer van een verpleegtehuis. Het is echt niet zoals veel mensen zeggen, dat muziek automatisch iets doet voor mensen met dementie. Dat is niet helemaal waar. Het gaat erom dat de juiste muziek op het juiste moment bij de juiste persoon wordt ingezet. Het is nou niet zo dat je de radioknop kunt omzetten en er gebeurt meteen iets. Het is een heel proces voordat iemand met dementie gaat reageren.

Ik vind het altijd bijzonder om te beseffen dat er in het geheugen altijd een speciaal plekje blijft voor muziek. Wat mensen vroeger in hun jeugd aan muziek hebben ervaren zit in een soort blikje verstopt in de hersenen. Dat zit in het diepst van hun geheugen. Ik zie mezelf als een soort blikopener. Het is mooi als ik dan dat blikje open kan krijgen met het juiste liedje op het juiste moment. 

Wij kunnen als gezonde mensen beredeneren en argumenteren. Mensen die steeds verder in hun dementie zijn, kunnen dat niet meer. Het is voor familieleden steeds moeilijker om het gesprek aan te gaan en contact te krijgen. Het is zo moeilijk als je een ouder hebt met dementie. Je verliest ze stukje bij beetje. Ik zie vaak de pijn bij zoons of dochters. Ik vind het dan mooi als ik toch een soort verbinding kan maken. Soms kan een liedje of een herinnering voor hele mooie momenten zorgen. Er is nog zoveel te leren in de omgang met mensen met dementie. De mensen met de dementie kunnen zich niet aanpassen maar wij kunnen nog wel leren wat we nog kunnen toevoegen aan hun leven. 

Ik merk dat ik steeds hun hart kan bereiken. Niet alleen met het liedje maar zeker ook door het maken van echt contact van hart tot hart. Ik zie zoveel wonderen gebeuren. Het is echt een vak maar ik heb er wel echt feeling voor. Ik hoor vaak: jij krijgt iets naar boven wat we al lang niet meer gezien hebben. In een korte tijd kan ik echt contact maken met iemand. 

Mensen met dementie mankeren niets aan hun gevoel. Ze voelen vaak veel sterker. Zij voelen echt dat ik blij word van het contact dat ik kan leggen. Ik bedank de mensen ook altijd dat ik bij ze langs mag komen. Ik wil de mensen het gevoel geven dat ze nog steeds het verschil maken.”

Afbeelding
Stuur jouw foto
Mail de redactie
Meld een correctie

Uit de krant