Bullshit baan

Als je deze column leest terwijl je op je werk zit, zou het best wel eens zo kunnen zijn dat je een bullshit baan hebt. Een zekere David Graeber introduceerde jaren geleden de term bullshit job: een overbodige en zinloze baan. De Nederlandse kranten doken er destijds, we spreken 2018, bovenop, met koppen als ‘In Nederland heeft bijna niemand een bullshit job.’

Hoe anders is het nu? Vorige week kon je geen journaal of nieuwsrubriek zien of het ging om de opmars van de bullshit banen. Jongeren willen graag influencer worden, met het idee dat ze daarmee slapend rijk worden.

Eerst wil ik met u nagaan wat nu eigenlijk een bullshit baan is. Als wij spreken over bullshit, dan willen we eigenlijk zeggen ‘onzin’. Zou ‘onzin-baan’ de lading dekken? Ik denk dat het beter is om te spreken van een baan die niets bijdraagt aan wat dan ook. Nog steeds vaag, maar het kan er mee door. Greaber, als bedenker van de term noemde zelf als voorbeelden: receptionistes, lobbyisten, bedrijfsjuristen, IT’ers die aan symptoombestrijding doen in plaats van betere software schrijven, onderzoekscommissies en managers uit het middenkader die werk distribueren of zinloos werk voor anderen creëren.

Ik wil niet al deze banen direct afschrijven, maar bij sommige ga ik wel met de bedenker mee. Ik wist niet dat er allerlei termen bestaan voor mensen die een bullshit baan hebben: flunkies, goons, duct tapers, box tickers, task masters.

Er zijn ook mensen die zelf vinden dat ze een bullshitbaan hebben. De regeltjesdwang is er vaak de oorzaak van. Sommigen zeggen zelf dat ze gebakken lucht produceren, maar dat het verdiende geld best goed is. De controledrang vanuit bijvoorbeeld inspecties of gemeenten is vaak een reden om allerlei rapporten te produceren. Er wordt vervolgens nooit meer iets mee gedaan, maar je hebt wel aan je verplichting voldaan.

Als je dit leest en schrikt omdat je er achter komt dat jij ook een bullshitbaan hebt, wees dan gerust. Er zijn vele anderen die ook het idee hebben dat hun werk niks bijdraagt.

Heb je het idee dat je zo’n baan hebt en wil je er van af, kijk dan eens naar de mogelijkheden van coaching. Maar voor je actie onderneemt: lees mijn overpeinzing van volgende week!