Connie

Al op fresco’s uit het oude Egypte zijn mannen te zien met een beschermend hoesje om hun penis. Het condoom werd pas in de zestiende eeuw omschreven, als middel ter bescherming tegen geslachtsziekten. Eerst werden condooms vervaardigd van linnen, later van darmen van schapen en varkens. Vervolgens van rubber.

Casanova adviseerde zijn vrouwen om een uitgedroogde halve citroen te plaatsen op de baarmoedermond. Dit was een voorloper van de in het begin van deze eeuw ontwikkelde portiokapjes van rubber, die door de eerste vrouwelijke arts in Nederland, Aletta Jacobs, wereldwijd bekendheid verwierven. Nog zijn deze kapjes bekend als ‘dutch cap’, alias het cervixkapje.

Waar gaat dit heen, zult u denken? Nou, vandaag mijmer ik over één van de nieuwe afkortingen die er sinds de komst van Whatsapp zijn. Waar sommigen net gewend waren aan de ‘VrijMiBo’, is er nu onder meer ‘kladiladi’, ‘gecondo’ en ook ‘connie’. Wellicht heeft u geen enkel idee wat er wordt bedoeld met ‘connie’. Maar, als ik de afkorting verpak in een zinnetje dat een bezorgde moeder uitspreekt tegen haar tienerdochter, wordt het duidelijker: “Je hebt toch vannacht wel een connie gebruikt?” Connie is dus de afkorting voor condoom. In mijn jaren spraken we nog gewoon over kapotje, dat een verkorting was van het Franse capote anglaise, dat letterlijk Engelse beschermkap betekent. Het eerste moderne rubberen condoom kwam namelijk uit uit Engeland. Condoom wordt in het woordenboek omschreven als ‘dun rubberen zakje om de penis bij het vrijen om zwangerschap en besmetting met geslachtszieken te voorkomen’.

In de volkstaal zijn er heel wat benamingen voor condoom ontstaan. Ik som er een paar voor u op: cd’tje, Pikkie Vangkous, feestmuts, flubbertje, kapotje, kwakvanger, kutpakking, neukballon, ongemakje, penispanty, pipet, Pipi Vangkous, plastic zak, rubbertje, overschoen, racerubbertje, regenjas, schil, snotzak, vangkwak, vingerhoedje, zaadlikker en regenjasje. In België voegen ze daar het gemoedelijker klinkende priemke, sulfertje, ballong, sljeerzepe en lullemutse aan toe. Mocht u van cryptogrammen houden dan is vrijkous en omschrijving die men nog wel eens wil gebruiken.

Ik denk overigens bij Connie aan één van de meisjes in mijn klas van het voortgezet onderwijs en niet aan een voorbehoedsmiddel. Het is maar dat u het weet.

Ger den Reijer