Een gesprek met Dick ter Horst

‘Met pensioen gaan’ is niet de juiste term, wanneer een dominee zijn werkzaamheden neerlegt op een bepaalde leeftijd. Een dominee gaat met emeritaat. Volgens Wikipedia betekent deze term: “Emeritaat is het pensioen van een hoogleraar, magistraat of geestelijke. Emeritus is een Latijns woord dat letterlijk vertaald ‘uitgediend’ betekent; de gangbare betekenis in het Nederlands is ‘rustend’ of ‘in ruste’.”

Op zondag 14 mei aanstaande is het zover voor Ds. Dick ter Horst, dan zal hij zijn laatste dienst voorgaan in de Petrakerk. Voorafgaand aan deze gebeurtenis spreekt Groot Hellevoet Dick ter Horst in vertrouwde omgeving. Dick is geboren in Aalten, in de Achterhoek. Het gezin waartoe hij behoorde was behoorlijk kerkelijk. “We leven nu in een heel andere tijd, er is ontzettend veel veranderd in de wereld en ook in de kerk.”

Dick is eigenlijk een ‘zij-instromer’. Want hij volgde in Enschede eerst een technische opleiding. Vervolgens stapte hij over naar een studie aan de Theologische Universiteit in Kampen. Daarna werd hij predikant in Drenthe, in Westerbork en in Drijber. “Daar heb ik het vak geleerd. Je studeerde theologie, maar het vak van predikant moest je nog gaan ontdekken. Dat leer je pas in de gemeente. In de huidige tijd is de opleiding theologie meer praktisch georiënteerd. Maar, je leert in de praktijk wat je sterke en minder sterke kanten zijn.”

Dick gaat verder: “Maar ergens predikant zijn blijft een kwestie van vertrouwen, met andere woorden: vertrouw je elkaar en beweeg je met elkaar mee?” Het werken met jeugd trok hem in zijn werkzaamheden in Drenthe al bijzonder aan. “Vooral in de leeftijd tussen 14 en 17 jaar, als ze rondlopen met veel vragen. Dan kun je echt iets voor de jongeren betekenen,” legt hij uit.

Trek naar het westen
Na zes jaar vertrok Dick uit Drenthe en werd hij predikant in Rijsoord. ‘De trek naar het westen,’ noemt hij dit gekscherend. Vervolgens werd Hellevoetsluis in 2008 zijn vierde standplaats. In eerste instantie samen met zijn echtgenote Tineke. “Mijn vrouw is ook elf jaar predikant in deze kerk geweest. In het kader van mijn pensionering heeft zij naar een andere gemeente uitgezien en deze in Monster gevonden.“

Over zijn start in Hellevoetsluis: “Toen ik hier mijn eerste gesprekken voerde werd me duidelijk dat men in deze gemeente de jeugd intensief wenst te betrekken bij de kerk. Er worden andere liederen gezongen, er is naast een organist ook een band. Dat geeft een andere dynamiek, die me trekt.”

Gezin en plek om te wonen
Tineke, de echtgenote van Dick komt uit Enschede. “Zij komt uit de stad, ik uit een dorp,” zegt hij daarover. “We hebben drie kinderen, twee zijn er geboren in Drenthe, een in Dordrecht. Ze zijn inmiddels uitgevlogen naar Breda, Den Haag en Ede.” Over hun huidige woonplaats: “We hebben geen plannen om uit Hellevoetsluis te vertrekken. Mijn vrouw blijft nog een aantal jaren in Monster werken. We hebben hier alles wat we mooi vinden. Ik hou van bos en duinen, mijn vrouw van water, wat wil je nog meer?.”

Taken
Wat doet een dominee, naast op zondag de dienst leiden? “Die vraag wordt regelmatig gesteld,” lacht Dick. “De voorbereiding op een dienst kost best veel tijd. Dat schudt je niet zo maar uit je mouw. Er is overleg met de organist en wij hebben ook een muziekband. Eén van mijn opdrachten toen we hier werden gevraagd was het meer vormgeven van het betrekken van de jeugd bij de kerk. De Petrakerk moet een plek zijn waar jonge mensen vinden wat ze zoeken. Dan kom je bij andere liederen terecht en de hele toonzetting van de dienst is anders. De preek vereist ook een gedegen voorbereiding, het is een hele uitdaging om de dienst zo te maken dat iedereen verbinding heeft. Het kost wel een kleine twee werkdagen om alles goed te regelen en af te stemmen.”

Verder gaat Dick op huisbezoek. “Als mensen ziek zijn zoek ik ze op, als mensen gaan sterven bereid ik de mensen daarop voor. Ik besteed uiteraard ook aandacht aan de nazorg en rouw. Verder bied ik hulp bij levensvragen die mensen hebben. Ook schrijf ik artikelen voor het kerkblad en neem ik deel in de diverse kringen die binnen de Petrakerk opereren. Dan is er nog het SaGe overleg, dit staat voor Samenwerking Gemeenten van de Ring Haringvliet.”

Over zijn taken heeft Dick nog een opmerking: “Het jaarlijkse overleg met Burgemeester en Wethouders van Hellevoetsluis heb ik altijd als zeer nuttig ervaren. De uitwisseling van informatie en kennis is belangrijk, zeker in de turbulente tijd waarin we nu leven. Ik hoop dat zoiets binnen de nieuwe gemeente Voorne aan Zee op lokaal gebied kan blijven plaatsvinden.”

Zo kan die wel weer
Vloekt een dominee wel eens? Dick kijkt verbaasd en vraagt om een toelichting. Genuanceerd: hoe reageert een dominee bij een onvoorziene omstandigheid in het verkeer, een heftige schrik, of een misstap met gevolgen? “Eén van mijn eigenschappen is dat ik vrij bedachtzaam ben. Ik tel eerst tot 10 en ga niet over één nacht ijs. Dus uit mijn mond zul je geen ruige taal horen komen. ‘Zo kan die wel weer’ is een term die ik wel eens gebruik, maar dat is dan ook alles.”

In een gat vallen
“Na mijn pensionering zal ik zeker nog wel eens als gast in een gemeente preken. Verder wil ik mijn huidige hardloopactiviteiten van eenmaal per week uitbreiden naar meerdere keren per week. We zijn enkele jaren geleden verhuisd binnen Hellevoetsluis. Sommige dozen staan nog steeds onuitgepakt, daar ga ik zeker mee aan de slag. En er zijn ook nog enkele klussen aan het huis te doen. Dus ik zal zeker niet in een gat vallen. En wie weet, pak ik de muziek weer op. Ik heb vroeger gitaar en viool gespeeld, mijn kinderen bespelen ook ieder een instrument. Ik heb ook altijd iets met het onderwijs gehad. Misschien ga ik wel iets in die richting doen. Een soort denktank gekoppeld aan een school of iets dergelijks. Ik zie wel wat er op mijn pad komt.”

Cadeau
Een reis naar Israël stond al heel lang op de verlanglijst van Dick. Nadat hij zich vorige jaar had aangemeld voor deze reis, ontstond het plan om deze vanuit de gemeente als cadeau aan te bieden. Het cadeau is hem aangeboden na de kerkdienst van 2 oktober 2022, de Israël zondag. Voor zijn afscheid van de gemeente wordt tevens een goede wensen mand aangeboden. Deze mand staat in de Petrakerk. Wilt u een wens, een kaart of een persoonlijk briefje achterlaten, dan kan dat. De mand wordt op 14 mei aangeboden.

Aan het slot van ons gesprek vraagt Dick om ruimte voor een woord van dank: “Ik wil heel veel mensen bedanken, zonder namen te noemen want dan vergeet je snel iemand. Ik heb hier een heel mooie tijd meegemaakt, altijd in een goede sfeer en iedereen is onder alle omstandigheden in gesprek gebleven. Dat vind ik echt heel mooi!”.