Een gesprek met Jan den Ouden

Het ouderlijk huis van Jan Leendert den Ouden had als adres ‘Duinen B13’. Het staat nog steeds aan wat nu de Schenkeldijk heet, pal naast de opgang naar strand De Punt. Daar waar vroeger strandtent De Quack stond, een locatie die veel Hellevoeters zich herinneren. In de strandtent bediende Annetje, de moeder van Jan, de gasten.

De voorouders van Jan woonden allemaal op dezelfde locatie in de duinen. Het huisje is ergens in de 17e eeuw gebouwd en met name de vader van Jan heeft heel wat verbouwd en gebouwd. Opa Jan woonde ook in het duinhuisje. Hij overleed in 1953 toen ik 10 jaar was,” weet Jan nog. Vader en moeder trouwden in 1943. In datzelfde jaar werd Jan als eerste kind geboren. Er volgden nog vier kinderen.

“Mijn vader was echt handig,” vervolgt Jan. Hij kon alles met hout. “Er kwam een keer een soort grote heipaal langs gedreven. Wel 15 meter lang. Die heeft mijn vader laten drogen en er bij de molen in Zuidland planken van laten maken, Daar heeft hij een heel zomerhuisje van gebouwd. Ook maakte hij een zomerhuisje van verpakkingshout van grote machines van Shell.”

De eerste strandtent ter plekke was van Jan Stolk. Toen deze verhuisde naar de locatie bij het Pomphuis liet de vader van Jan een strandtent bouwen. Moeder Annetje verzorgde het huishouden en runde de strandtent. Broer Leen werd er later bijgehaald, toen het drukker werd. Op die manier rolde Leen deze business in, die tot het jaar 2003 heeft bestaan en bekendheid genoot als disco.

Vader werkte bij loonbedrijf Lekkerkerk aan de Moriaanseweg. Jan herinnert zich nog dat Krijn, de baas, zich regelmatig versliep. “Dan kwam mijn vader op zijn werk en dan moest hij Krijn wakker maken.” Later ging zijn vader in de bouw werken. Zijn vader rooide ook aardappelen, bieten en deed snoeiwerk op de oude camping de Quack. Daarbij hielp kleine Jan mee, zoals vroeger gebruikelijk was.

Middeleeuwen
De bewoners van de duinen waren een apart volkje voor de Nieuw-Helvoeters. Jan: “Duinhazen noemden ze ons. Iedereen kende elkaar. Als ik naar Breddels ging met mijn fiets, of naar kapper Molenaar, dan zei ik ‘mijn vader komt wel betalen’.”

Jan kwam via vriendjes bij diverse mensen thuis die ook in het duingebied woonden. “Het leek echt nog op de middeleeuwen, in die jaren. Mensen leefden in een huis waar de varkens ook woonden. Ze liepen de achterdeur uit en deden hun grote behoefte achter het huis. De mannen piesten gewoon vanuit hun achterdeur. Later kwam de emmer, waar moeder ook op ging. Jan: “Dan was ik bij mijn vriendjes thuis aan het spelen en dan riep de moeder naar de vader dat de toiletemmer vol was en geleegd moest worden. De vader pakte dan de volle emmer en gooide die zo maar leeg naast de varkens, die zich in dezelfde ruimte bevonden.”

Streng
Na zijn jaren op de lagere school aan de Westdijk – “sommigen zaten daar zes jaar in dezelfde klas,” lacht Jan om die tijd – ging hij naar de Ambachtsschool in Brielle. “Daar had ik nogal wat verzuimdagen opgebouwd,” vertelt hij, “en na anderhalf jaar stond op mijn rapport dat ik maar beter van school kon gaan.” De vader van Jan greep toen in en Jan kon voortaan samen met hem klusjes gaan doen. Werken op het land, helpen op klussen en vis brengen naar de vaste klantjes die Jans vader had in Hellevoetsluis.

“Mijn vader was best streng. Ik moest bijvoorbeeld toen ik al 15 – 16 jaar was om 11 uur ’s avonds al thuis zijn. Zelfs toen we al getrouwd waren riep hij nog steeds ‘je gebruikt wel je verstand hè,” als we op de brommer stapten om naar Van Marion in Oostvoorne te gaan.

Jan stopte met werken bij zijn vader en kwam terecht bij smid Bas Lindhout aan de Smitsweg. Jan trouwde op jonge leeftijd met Sonja, oorspronkelijk afkomstig uit Amersfoort en opgegroeid in Heemstede. Hij ontmoette haar in Hellevoetsluis, waar zij met haar gezin was neergestreken in de Opzoomerlaan, dicht bij het postkantoor dat daar destijds was gevestigd en, toeval bestaat niet, vlak bij de plek waar Sonja en Jan nu wonen. “Toen stonden de barakken nog aan de overkant, vertelt Jan. “In de zomer zag je de ratten in de zon liggen langs de sloot. Zo mooi wonen was het hier niet.”

Sonja (nu bekend van Gunda toneel en als gastvrouw bij Theater Twee Hondjes) raakte binnen niet al te lange tijd zwanger. Mijn vader vroeg ‘hou je van haar’ en toen ik bevestigend antwoordde zei hij dat we dan maar moesten gaan trouwen.” Aldus geschiedde in 1963. De trouwambtenaar was de zus van Frans Spuijbroek. Het jonge gezin ging wonen in één van de zomerhuisjes van de familie aan de Schenkeldijk. “Daarna moest ik 18 maanden in dienst en in de tussentijd werd ons eerste kind, een dochter, geboren,” aldus Jan. Hij lacht: “En ik had nog tijd om een tweede te maken, dus toen ik uit dienst kwam bestond ons gezin uit vier.”

Het werd tijd om naar een woning te gaan kijken.” Er staat een huisje leeg aan de Smitsweg, ik zou er maar eens achteraangaan,” raadde vader hem aan. En zo kwam het gezin in Nieuw-Helvoet te wonen. Later verhuisden ze naar de oude flat aan de Wulpstraat en met inmiddels vier kinderen verhuisden Jan en Sonja na informatie van goede vriend Wim Bravenboer naar de Wee Weneestraat in Nieuwenhoorn, waar ze ruim 30 jaar hebben gewoond. “Ik heb vrijwel alles zien bouwen in Hellevoetsluis. Vanaf de uitbreiding van de Glaciswijk tot alle nieuwbouw die daarna plaatsvond,” merkt Jan op.

Hij werkte bij diverse andere bedrijven. Jan is nu een aimabele man, maar hij had vroeger een kort lontje. Dus hij wisselde nogal eens van baan. Bij Scheepsreparatiebedrijf Leen de Jong verdiende hij 90 gulden, daarna ving hij bij een koppelbaas opeens 150 gulden. “Als we ’s avonds nog bijklusten, dan kwam ik thuis met 300 gulden. Dat kwam goed uit, want toen we gingen trouwen hadden we niets.”

Later heeft Jan nog gewerkt aan de bouw van opslagtanks en als brander, voor hij vanaf de jaren ’70 ‘op de vrachtwagen’ van J. van Marion & Zn NV terechtkwam. Later reed hij voor De Rijke en Schenk Transport. Hij reed op het buitenland en was de hele week van huis. Toen hij besloot dat hij wat vaker thuis wilde zijn en werd hij chauffeur gevaarlijke stoffen. Dit werk heeft Jan 20 jaar gedaan.

Toekomst
Nu, de leeftijd van 80 jaar gepasseerd, geeft Jan veel aandacht aan de vogels in zijn volière in de tuin. Ook bouwt hij zijn inmiddels omvangrijke collectie modelschepen uit. Op de motor rijden doet hij niet meer. Tijdens het tonen van de foto’s van de diverse motoren die hij heeft gehad glimlacht Jan dat hij op de Maasvlakte de 300 nog heeft aangetikt. “Maar zo gek doen we nu niet meer hoor. We hopen hier nog zeker 10 jaar te kunnen genieten in ons fijne huis aan de Opzoomerlaan.”

Jan den Ouden werd geboren in 1943. Zijn eerste jaren bracht hij door in Voornes Duingebied binnen het gezin van vader en moeder Den Ouden en hun 5 kinderen. Jan groeide op in een tijd dat iedereen in en rond Hellevoetsluis elkaar nog kende. De bewoners van de duinen werden duinhazen genoemd. “Het leven in een deel van het gebied was nog een beetje zoals in de middeleeuwen,” haalt Jan herinneringen op over die tijd. Vader Arend was handig, hij verbouwde eigenhandig het huis, bouwde zomerhuisjes en uiteindelijk ook de strandtent. Op jonge leeftijd trouwde Jan zijn Sonja en de eerste jaren woonden ze in één van de strandhuisjes achter de ouderlijke woning.