Een gesprek met Lex de Jongh

Onlangs vierde huisarts Lex de Jongh zijn 40 jarig jubileum als Huisarts praktijkhouder bij de Maatschap Helius MC. In het gezondheidscentrum Helius MC is een samenwerkingsverband van verschillende hulpverleners. Samenwerken, daarom draait het in het leven van Lex, kunnen we stellen.

Wie denk dat 40 jaar wel genoeg is, heeft het mis. Lex de Jongh neemt weliswaar wat gas terug, hij is nog lang niet klaar. “Ik vind het werken nog veel te leuk, we hebben een leuk en enthousiast team, we hebben leuke patiënten. En, eenmaal gestopt kun je niet meer terug. Ik heb net voor vijf jaar mijn huisartsenregistratie verlengd en ga voorlopig mijn dochter anderhalve dag per week ondersteunen. Zij neemt mijn praktijk over en zo hebben wij gelegenheid om een geschikte kandidaat voor een duopraktijk te vinden. Ik laat tot die tijd mijn patiënten niet in de steek.”

De wieg van Lex stond in Amsterdam. “Mijn vader was marineofficier en hij maakte de Slag in de Javazee mee. Zijn torpedobootjager Hr. Ms. Kortenaer verging op 27 februari 1942 toen het werd getroffen door een Japanse torpedo en in twee stukken brak. Daarna vond mijn vader het welletjes en terug in Nederland kregen mijn ouders een woning toegewezen in Amsterdam Zuid. Daar hebben we een heerlijke jeugd gehad. We woonden aan de rand van de stad en konden heerlijk ravotten in de natuur. We keken uit op de Vrije Universiteit.” Voor een gezin met vier kinderen was de typische jaren ’30 woning wel wat klein en dus betrok het gezin de Jongh een grotere woning in Uithoorn.”

Pad
Op de vraag hoe het pad richting huisarts is verlopen, antwoordt Lex dat hij al vanaf zijn dertiende jaar interesse had voor biologie. “Mijn vader adviseerde me om te gaan studeren voor tandarts – daar kun je goed mee verdienen, zei hij – maar ik wilde toch liever huisarts worden. “Ik werd direct ingeloot bij de Universiteit van Amsterdam. Daar verliep mijn studie voorspoedig.”

Kort voordat hij zijn studie aanving, op zijn 18e verjaardag, ontmoette Lex zijn huidige echtgenote Jorriena. Zij ging eveneens aan de UVA studeren, Nederlandse taal en letteren. “Nadat Jorriena was afgestudeerd, solliciteerde zij op banen in de omgeving van Amsterdam, maar die werden steeds aan anderen vergeven. Uiteindelijk was het in Hellevoetsluis wel raak en werd zij docent op scholengemeenschap Helinium.”

Lex trok door deze ontwikkeling ook richting Voorne-Putten. “Het was voor mijn gevoel na Amsterdam hier wel een wat erg rustige omgeving en ook mijn familie moest erg wennen. Maar toen we de mooie omgeving wat meer hadden verkend, werd iedereen toch enthousiast over onze stap. Later bleek zelfs dat mijn oma haar roots had in Nieuw-Helvoet.” Het gezin De Jongh werd vervolgens verrijkt met vier dochters.

Eigen praktijk
Na diverse gesprekken in Spijkenisse en Hellevoetsluis, koos Lex ervoor om zich in Hellevoetsluis te vestigen. “Ik begreep uit de gesprekken dat Hellevoetsluis een groeigemeente was en ik zag wel kansen. Op 9 januari 1984 opende ik vanuit mijn eigen huis aan de Melkweg de praktijk. “Dat was nog in de tijd dat er geen automatisering was, ik hield alles bij op een patiëntenkaart. En er waren maar twee tarieven. Ziekenfonds en particulier. Nu zijn er tientallen tarieven en zijn we volledig geautomatiseerd.” De praktijk groeide binnen enkele jaren uit zijn jasje en dus werd een nieuwe vestiging geopend aan de Waterman.

Het leven van Lex bestond altijd uit meer dan alleen huisarts zijn. In 1986 verrichtte hij wetenschappelijk onderzoek vanuit het Rotterdams Universitair Huisartsen Instituut. “Een poging veel voorkomende ziekten van de schouder betrouwbaar te classificeren,” is te lezen in zijn proefschrift dat in 1994 leidde tot promotie. “Dit is een van de mooiste dagen in mijn leven geweest,” zegt Lex over deze dag, 8 juni 1994. De hele dag zelf in de aanwezigheid van familie en vrienden, de verdediging van mijn proefschrift voor de professoren, Rector Magnificus Prof. Dr. P.W.C. Akkermans die een laudatio uitsprak. En een geweldig feest daarna, in Zuidland.”

Uiteindelijk leidde het proefschrift tot een protocol dat nu nog wordt gebruikt door het Nederlands Huisartsen Genootschap. Huisartsen kunnen patiënten met schouderklachten nu beter begeleiden en helpen. Na dit, vele uren kostende, onderzoek werd Lex huisartsenopleider en droeg hij zijn passie over aan wel 14 huisartsen in opleiding.

“Toen de zogenaamde praktijkondersteuner opkwam, zag ik direct kansen om een verdergaande samenwerking binnen een gezondheidscentrum te realiseren. Dat was in die tijd best vooruitstrevend. Na goed overleg met de gemeente en de ziekenfondsen opende ik toen samen met huisarts Brosterhaus Dors op 1 augustus 2006 gezondheidscentrum Helius MC. Hierin werken we samen met verschillende disciplines in de gezondheidzorg, waardoor we veel patiënten onder één dak kunnen helpen.”

Justitieel geneeskundige
Naast zijn werk in de huisartsenpraktijk is Lex justitieel geneeskundige. Hij oefent dit beroep niet alleen al geruime tijd uit, eerst in Dordrecht, later ook in Hoogvliet en Spijkenisse, maar ontwikkelde ook een opleidingsmodule voor aanstaand justitieel geneeskundigen. Hij was tevens enige tijd voorzitter van de Landelijke Vereniging voor Penitentiaire Geneeskundigen. “Ook nu ik het wat rustiger aan doe, blijf ik deze taken uitvoeren. Het kost me niet al te veel tijd en ik vind het leuk om te doen. Zo lang iets leuk is, kost het weinig energie om het op te pakken, is mijn ervaring.”

Kort in de politiek
Lex was bij de gemeentelijke verkiezingen van 2010 lijstduwer voor IBH (red. na de fusie IBV). “Toen ik bij de verkiezingen van 2014 opnieuw lijstduwer was, kreeg ik voldoende voorkeursstemmen om in de gemeenteraad plaats te nemen. Ik kwam tegelijk met mijn echtgenote in de gemeenteraad. Op al het werk heb ik me wel een beetje verkeken. Het is bijna een dagtaak en dat viel me zwaar naast mijn werk als huisarts.”

Heftig
De lange praktijkervaring levert vele herinneringen op. Sommige daarvan zijn dierbaar en zelfs komisch, andere heftig, soms met een lange nawerking. Lex: “Een grappig voorval was een zogenaamde Gentiaan Violet behandeling. Dat is een behandeling met een vloeistof. Op dat spul staat een waarschuwing dat het grote, paarse, vlekken geeft bij morsen. En ja hoor, bij een behandeling ging de hele flacon tegen de vloer.” Een ander bijzonder voorval was toen een Hindoestaanse patiënt een genezingsritueel met olie in de praktijk uitvoerde. “We wisten niet goed wat de bedoeling hiervan was.” Heftige gebeurtenissen horen eveneens bij het werk als huisarts. “Het is me weleens tijdens een weekenddienst gebeurd, dat ik langs ging omdat een vader van een gezin plotseling overleden was. Het feit dat je de nabestaanden dan na zo’n hartverscheurend moment moet achterlaten en je weer verder moet met je dienst, gaat je niet in de koude kleren zitten,” kan ik je vertellen. “Van zeer recente datum is de moordaanslag in Rotterdam en het overlijden van mijn dierbare collega huisarts Jurgen Damen van het Erasmus MC. Ik had hem de week ervoor nog gesproken tijdens een bespreking binnen het PrimEUR huisartsen netwerk.” Dit netwerk bestaat al sinds 2011 toen we zijn gestart met twee praktijken. Het netwerk wordt nu gevormd door zes gezondheidscentra binnen Rotterdam en negen gezondheidscentra in de regio Zuidwest Nederland. Er werken 110 huisartsen, gezamenlijk leveren zij zorg aan bijna 190.000 patiënten. Het doel van het netwerk is om de samenwerking tussen universiteit en huisartsenpraktijken te versterken met als uiteindelijk doel de kwaliteit van opleiding, onderwijs en onderzoek en zorg voor de patiënt te verbeteren.

Toekomst
Nu Lex het wat rustiger aan doet, is er tijd voor andere dingen. Toen Groot Hellevoet hem belde om de afspraak voor dit gesprek te maken stond hij op de golfbaan voor een les (“ik heb nu een blaar, ligt even stil”). Ook is er tijd om wat meer te reizen. “Ik maak graag een tochtje op mijn motor en in het verleden hadden we veel plezier bij ritten met de autoclub. Ik ga me daarvoor ook weer aanmelden. En tot slot hoop ik het schilderen weer op te pakken.”

Bij het maken van de foto’s bij dit interview poseert Lex trots naast het door hem in acrylverf gemaakt schilderij à la de grote meester Vincent: ‘Van Gogh in de Kerkstraat.’