Ruik eens!

De kerstperiode breekt weer aan. Met de lekkere geuren van dennen, sinaasappel, kruidnagel, kaneel en glühwein.

Als ik een bepaalde geur ruik, of een bepaalde smaak proef, wekt dat herinneringen op. Soms uit een ver verleden. Heeft u dat ook? Het moet haast wel, want het is bekend dat er een sterke link is tussen geur en herinnering. Dit komt doordat de verwerking van geur een directe route heeft naar het limbische systeem in de hersenen. En dit is het deel dat verantwoordelijk is voor emoties en geheugen. Het fenomeen van deze manier van herinneren wordt ook wel het Proust-effect genoemd. Deze Franse schrijver kreeg een herinnering toen hij van een madeleine-cakeje snoepte. Je zou er het Franse woord déjà vu aan kunnen koppelen.

De herinneringen die je krijgt zijn niet altijd positief. Ik dronk bijvoorbeeld ruim 40 jaar geleden eens te veel Jägermeister. Als ik het nu ruik, herinner ik me weer hoe ik me destijds voelde! Geuren waarschuwen ons voor gevaar, zoals bijvoorbeeld eten dat is bedorven. Het bijzondere hierbij is, dat je vooraf niet krijgt aangeleerd wát je moet ruiken als iets bedorven is. Je weet het gewoon.

Met de recente wietgeur-affaire en voorheen de klachten over Farm Frites vraag ik me af of dit later invloed zal hebben op herinneringen bij het ruiken van frites, of een stickie?

Nog een eigen herinnering: ik kreeg ooit van een vriendin een bepaalde aftershave en nog steeds als ik deze ruik komt zij in mijn herinnering binnen. Hetzelfde effect als ik de Old Spice ruik of de Oil of Olaz die mijn vader en moeder gebruikten. Wanneer ik de lekkere geur van fresia’s ruik, denk ik aan de tijd dat ik thuiskwam uit de basisschool. Kom je je oude school binnen, dan is de kans groot dat de geur van een klaslokaal je terugbrengt naar je schooljaren.

Het is bekend dat dementerende mensen zich ook weer dingen herinneren wanneer ze iets ruiken of bepaalde liedjes horen.

Waar denkt u aan terug wanneer u Zwitsal ruikt? In de wereld van de reclame wordt geur wordt ingezet als instrument om merkidentiteit te versterken: geurmarketing.

Het blijft voor mij een bijzonder fenomeen, geur/smaak in combinatie met herinneringen.

Waar krijgt u sterke herinneringen bij? Gezellige kerstdagen!

Ger den Reijer