Maskirovka

Rusland gebruikt al sinds mensenheugenis de techniek van het misleiden. Vladimir Poetin kent deze techniek, Maskirovka, als de beste. Verhul, ontken, verzwijg. Het draait om het verspreiden van desinformatie of complotverhalen. Het middel is goedkoop en als je het goed inzet breng je mensen op en dwaalspoor waarmee grote voordelen te behalen zijn.

Maskirovka bij het Brexit-referendum in 2016, ontkenning van de Russische betrokkenheid bij de crash van de MH17, idem.

Al in de Tweede Wereldoorlog bouwden de Russen nep-tankbataljons, nep-spoorlijnen en zelfs nep-dorpen om de Duitsers op het verkeerde been te zetten. En wat denkt u van de Cubacrisis? Met de operatie Anadyr (een plaats aan de Beringzee) werd gesuggereerd dat men raketten ging bouwen in de Arctische zee. Om de vijand te misleiden ging men zo ver dat aan boord van de schepen ski’s werden ingeladen. De mannen droegen winterpakken, terwijl ze in werkelijkheid naar het tropische Cuba voeren. Als dit geen Maskirovka was, dan weet ik het niet meer.

Maskirovka is eigenlijk gewoon ‘Op het verkeerde been zetten.’ Iemand ergens een verkeerde indruk van geven, waardoor hij of zij ten onrechte iets gaat denken of doen.

Ons gebruik rondom 1 april grappen is een typisch voorbeeld van op het verkeerde been zetten. Maar of we het Maskirovka kunnen noemen durf ik niet te zeggen. U zult denken ‘wat moet ik hier allemaal mee’, maar ook in uw dagelijkse routine heeft u wellicht ook te maken met Maskirovka. Ik doel hier op allerlei berichten die bijvoorbeeld op Facebook verschijnen. Mensen verpakken iets in een zogenaamd interessant bericht en vervolgens krijg je allerlei onwaarheden op je scherm. Of men laat bewust informatie weg, waardoor een ander beeld van de werkelijkheid ontstaat.

De term ‘nepnieuws’ heeft sinds kort twee betekenissen. De jongste variant is te danken aan de Amerikaanse politiek: ‘nepnieuws’ is het etiket dat de regering-Trump achteraf plakt op nieuws dat haar niet uitkomt. Over de oudere variant gaat deze overpeinzing. Bij deze vorm van nepnieuws is van tevoren al goed nagedacht over hoe men met gerichte informatie een doelgroep, het target om een militaire term te gebruiken, kan beïnvloeden. Het is dus geen reactie, maar actie. De vraag is nu of u nog nepnieuws herkent of alles voor zoete koek aanneemt?

Ger den Reijer