Column Ger den Reijer: Dekt u zich makkelijk in?

Indektaal, we gebruiken het allemaal wel eens. Dan wil je een punt maken, maar open je met bijvoorbeeld “Het is misschien een hele domme vraag hoor, maar...”. 

Door zoiets te zeggen zwak je een mogelijk goed voorstel al ver af. Zo ver, dat sommigen van je toehoorders al afhaken voordat je bent uitgesproken. 

Zo kunnen briljante ideeën verloren gaan. Eigenlijk bouw je door indektaal te gebruiken vast een disclaimer in om kritiek, ongelijk of afwijzing te voorkomen. Hoe dan ook, je betoog wordt verzwakt.

In de psychologie is indektaal taal waarmee je je van tevoren probeert schadeloos te stellen. Je bent bang om fouten te maken of afgerekend te worden op een mening en dan zeg je iets als “Correct me if I’m wrong, maar...”.

Zeker in de sport tref je soortgelijk taalgebruik aan. “We gaan zeker ons best doen, maar de tegenstander voetbalde vorige week sterk,” is een voorbeeld van zo’n uitspraak van een voetbaltrainer. “Het zit ons niet mee, maar we zijn niet kansloos,” nog zo één.

Ronald Koeman dekte zich vooraf vast in, mocht zijn team niet ver komen op het WK. “We moeten realistisch zijn, we horen op dit moment niet bij de absolute wereldtop.” Of: “Op een EK of WK zijn er geen gemakkelijke wedstrijden meer, ieder land kan van elkaar winnen.” Daarmee dekte hij zich op voorhand in, mocht Nederland van een aanmerkelijk kleiner voetballand verliezen.

Dick Advocaat kan er ook wat van. “Met dit materiaal mogen we al blij zijn als we de play-offs halen,” liet hij regelmatig optekenen toen hij nog trainer was bij verschillende clubs in de Eredivisie. Toen hij met Curacao op het WK was: “We hebben op voorhand eigenlijk geen schijn van kans tegen zo’n tegenstander.” Dickie dekte zich hiermee op voorhand al in tegen een verlies en tegelijkertijd zou hij het mannetje zijn, mocht hij punten pakken. Boerenslim!

En laten we wel wezen: indektaal in de topsport is ook een beproefde methode om de druk van de media en het publiek te reguleren.

Indektaal kan ook gezien worden als een vorm van bescheidenheid. Anderen beschouwen het als ronduit zwak. Gebruikt u vaak indektaal en hoe oordeelt u over iemand die vaak indektaal gebruikt?