Investeren onder druk van onzekerheid

Voorne aan Zee - In een aparte gemeenteraadsvergadering wordt op donderdag 10 juli de kadernota 2026 besproken. De kadernota is een belangrijk document van de gemeente. Welke plannen zijn er voor volgend jaar en de jaren daarna en hoe worden die betaald. Er moeten keuzes worden gemaakt.  

De kadernota is de basis voor de volgende begroting. Met het veelbesproken ravijnjaar (red. alle gemeenten in Nederland krijgen minder geld van het Rijk) in aantocht, is dit een spannende periode voor het bestuur van onze gemeente. En voor alle inwoners. 

De voorliggende kadernota bevalt positieve punten. Voorne aan Zee is, zoals ook bij de begroting van 2025, financieel stabiel. Diverse gemaakte plannen op het gebied van infrastructuur en vitale voorzieningen kunnen doorgang vinden, zoals voor de verkeersveiligheid, betaalbare woningen en extra schoollokalen. Er is aandacht voor de leefomgeving, er wordt geïnvesteerd in bijvoorbeeld extra handhaving, veiliger gedrag en verkeerseducatie. De gemeente streeft naar snellere, betere hulp voor jongeren en er is aandacht voor ouderen en integrale veiligheidsvraagstukken. Ook is er aandacht voor het regionale openbare vervoer. 

Pijnpunten
Tot zover het goede nieuws. Want er zijn ook pijnpunten voor de inwoners van Voorne aan Zee. Door de dalende rijksvergoeding en daardoor mogelijk toekomstige tekorten, die ook ontstaan door een toenemend aantal taken, wordt voor 2026 een tekort van ruim € 7 miljoen voorzien. Met ook voor de daaropvolgende jaren tekorten. Wil de gemeente daaraan het hoofd bieden dan dreigen hogere lokale belastingen (denk hierbij onder andere aan een forse stijging van de gemeentelijke leges) of ingrijpende bezuinigingen. De marge om onverwachte kosten op te vangen is klein. Elke nieuwe uitgave, of stijging van kosten kan druk zetten op bestaande plannen.

Opgemerkt moet worden dat ‘beïnvloedbare ruimte’ op de gehele begroting van Voorne aan Zee slechts 15% is. Deze stijgt naar 22% in 2028 heeft Berenschot in opdracht van de gemeente berekend. Dit betekent dat maximaal slechts een vijfde deel van al het geld dat de gemeente uitgeeft (red. 212 miljoen in 2025) te beïnvloeden is. 

Inwoners denken mee
Op verzoek van de gemeenteraad konden de inwoners van de gemeente meedenken over de gemeentelijke begroting. Welke richting wensen zij voor bezuinigingen, kostenbesparingen en het verhogen van de inkomsten. Ruim 1.700 inwoners gaven input over onderwerpen als veiligheid, gezondheidszorg, onderwijs, en beheer van de openbare ruimte.

Efficiency
Uit de resultaten van de enquête komt efficiency als een van de voornaamste bezuinigingsopties naar voren. De helft van de mensen die reageerden gaven aan dat de gemeente haar serviceniveau zou mogen verlagen als daardoor bespaard kan worden.

Efficiency zou ook kunnen worden gerealiseerd door inwoners te stimuleren door inwoners zelf dingen samen met buurtgenoten te laten organiseren, die nu nog de verantwoordelijkheid zijn van de gemeente. Bijvoorbeeld door zelf het groenonderhoud uit te voeren of het schoonhouden van de omgeving. 

In ieder geval moet op veiligheid, natuur en groen niet bezuinigd worden. Tevens vinden de inwoners dat er niet bezuinigd moet worden op gezondheidszorg en onderwijs.  

Als er bezuinigd moet worden, dat zou dat het beste kunnen op de ambtelijke organisatie, de opvang van nieuwkomers en kunst en cultuur. 

Aan de gemeenteraad is nu de belangrijke taak om de kadernota te bestuderen en eventueel aanvullende wensen toe te voegen. Dat kan gevolgen hebben voor de prioriteitstelling en het budget.   

Na de bespreking van de kadernota zal in het najaar de meerjarenbegroting worden voorgelegd.