Fortresse Holland: van loods naar prachtig museum

Hellevoetsluis - Margriet den Brok heeft sinds 15 maart 2023 de dagelijkse leiding van museum Fortresse Holland op zich genomen in de functie van algemeen directeur. Zij is geen onbekende in de culturele sector. Als wethouder in Hellevoetsluis had zij destijds kunst en cultuur in haar portefeuille. In dit gesprek blikken wij met Margriet terug op de afgelopen periode en kijken we vooruit naar het nieuwe jaar.

Veel bereikt
Terugkijkend op de afgelopen maanden stelt Margriet dat er veel bereikt is. “Bij mijn aantreden waren er best wel wat open eindjes voorhanden. Daarnaast kwamen er voor het museum extra eisen op klimatologisch gebied op tafel. Samen met onze vrijwilligers en de betrokken instanties hebben we er toch maar mooi voor gezorgd dat wij een prachtig museum hebben kunnen openen. Daar mogen we met z’n allen trots op zijn.”

De loods naast het droogdok is omgetoverd tot een prachtig museum. Hier wordt niet alleen het verhaal van het droogdok verteld maar er is aandacht voor de hele geschiedenis van de Vesting- en Marinehaven van Hellevoetsluis.

Boegbeeld
De provincie Zuid-Holland heeft Historisch Haringvliet aangewezen als één van zeven Erfgoedlijnen. Samen met gemeenten, ondernemers, natuur- en landschapsorganisaties en erfgoedinstellingen wil de provincie het verhaal van Historisch Haringvliet bekendheid geven en het gebied op de kaart zetten. Margriet: “Fortresse Holland is door de provincie genoemd als één van de boegbeelden van deze erfgoedlijn en dat is een titel waar ik enorm trots op ben, maar die ook verplichtingen schept. In samenwerking met alle bij de vesting betrokken partijen ga ik hiervoor mijn uiterste best voor doen.”

Samenwerken
Vanuit het droogdok wordt intensief samengewerkt met diverse partijen om Hellevoetsluis een toeristische bestemming van nationaal niveau te maken. “Fortresse Holland en Ramtorenschip de Buffel willen intensiever gaan samenwerken. Als je samenwerkt sta je sterker. Door de samenwerking vullen we elkaar aan.”

Samenwerken en verbinden zijn termen die Margriet hoog in het vaandel heeft staan. “Als je samenwerkt kun je zoveel meer bereiken. Hier heb ik dus ook op ingezet de afgelopen periode. En dat zal ik blijven doen. We hebben niet alleen binnen de Vesting goede onderlinge contacten maar ook met het Museum Den Briel en proberen daar waar mogelijk elkaar te ondersteunen. Bijvoorbeeld met het systeem waarin onze collectie nauwkeurig wordt beschreven (red. van de 50.000 stukken in depot zijn er reeds 20.000 ingevoerd). De Museumkaart schept verplichtingen, maar levert ons ook veel op. Een groot deel van onze bezoekers is in het bezit van de kaart.”

Zorgen
Tegenover de blijdschap van de nominatie voor de Suze de Vries prijs 2024 staan de zorgen die er binnen Fortresse Holland zijn. Zorgen met name op het financiële vlak. Maar ook op het gebied van het aantal beschikbare vrijwilligers. “We worden hierdoor best wel belemmerd in de uitvoering van onze plannen,” legt Margriet uit. “Er zijn minder inkomsten uit de verhuur van zalen omdat we een deel hiervan hebben ingericht als tentoonstellingsruimte. Subsidies staan onder druk en kosten stijgen. Het werven van voldoende fondsen en vrijwilligers is een grote uitdaging. Ik ben blij dat de gemeente Voorne aan Zee positief meedenkt over oplossingen.”

Opknappen kanonnenpark
Ander positief nieuws is, dat het project dat Fortresse Holland samen met Stichting Verdedigingswerken, de gemeente Voorne aan Zee en het Streekarchief Voorne Putten heeft gelanceerd doorgang gaat vinden. Het opknappen van het kanonnenpark in Hellevoetsluis is gepitcht bij de Erfgoedlijn Historisch Haringvliet en recent is groen licht gegeven. Het plan is gericht op het versterken van de publieke functie door het plaatsen van bankjes, zodat bezoekers kunnen genieten van de prachtige omgeving en de historische sfeer. Daarnaast zal er meer informatie beschikbaar worden gesteld over de kanonnen in het park, zodat iedereen kan leren over hun betekenis en de rol die ze speelden in onze geschiedenis. Wie weet kan er zelfs een reconstructie van de oude kanonnenkraan gerealiseerd worden. “Na de realisatie is dit project echt een stepping stone van de vesting naar de Koningskade en het Droogdok,” constateert Margriet.

Dokken in 2025?
Veel scheepseigenaren reageerden teleurgesteld toen besloten moest worden dat er voorlopig niet kan worden gedokt in het Droogdok Jan Blanken. Margriet: “De veiligheid van onze vrijwilligers is een groot goed en wij konden deze niet meer garanderen. Tel daarbij op dat deze vrijwilligers zonder uitzondering op leeftijd zijn en dan moet je daar extra goed voor zorgen is mijn standpunt. Inmiddels zijn er gesprekken geweest met de Arbo, de gemeente en Monumentenwacht en ligt er een voorstel om het droogdok veiliger te maken. Ik ben blij dat alle instantie positief willen meedenken aan een oplossing. Maar, ik kan wel goed nieuws melden, want ik ben met diverse andere partijen in gesprek om te kijken of we onder leiding van onze ervaren dokkers een nieuwe dokploeg kunnen formeren. Wij hebben een Europees unicum in bezit: een werkend droogdok. Dus ik wil er alles aan doen om in de loop van 2025 weer te kunnen gaan dokken. Tot die tijd moeten we het doen met het dokken van de mijnenveger, AMS 60 Bernisse. Leerlingen van het STC verzorgen deze dokking onder begeleiding en toezicht van onze ervaren dokmedewerkers.”

Ontzamelen bezoekersdepot
De ontzameling van het bezoekersdepot zal nog tot in 2025 voortgaan. Ontzamelen houdt in dat er kritisch wordt gekeken naar de collectie en wordt besloten welke stukken behouden blijven als museale objecten en welke stukken afgestoten kunnen worden. Museale objecten zijn historische en culturele schatten die een belangrijk verhaal vertellen en onmisbaar zijn voor ons erfgoed. Bij het afstoten van deze voorwerpen wordt eerst naar andere musea gekeken of de stukken daar beter tot hun recht komen. Rekwisieten daarentegen zijn voorwerpen die voornamelijk worden gebruikt voor de aankleding bij tentoonstellingen en evenementen, zonder intrinsieke historische waarde.

Wat nog meer in 2025?
Margriet is enthousiast over het aandeel dat Fortresse in 2024 had binnen de Vestingdagen, “Het Goede Doelen plein dat was gesitueerd rondom het droogdok smaakt naar meer en we zullen komend jaar dus zeker kijken wat wij tijdens de Vestingdagen kunnen doen. Een andere geslaagde activiteit was de Kunstroute, ik hoop dat we hier komend jaar ook een vervolg op kunnen geven.”

Verder geeft Margriet aan dat ze openstaat voor nieuwe initiatieven. “Als iemand een mooi plan heeft, dan zijn we altijd bereid om te kijken of we er aan mee kunnen werken.”